Τα περισσότερα ιδρύματα του NHS στην Αγγλία νοσηλεύουν ασθενείς σε διαδρόμους ή σε αυτοσχέδιους χώρους σε τμήματα επειγόντων περιστατικών, συμπεριλαμβανομένων δωματίων «κατάλληλων για καθίσματα», χώρων αναμονής για ακτινογραφίες και, σε μία περίπτωση, σε ένα καφέ, σύμφωνα με το BMJ (κλικ εδώ).
Δεδομένα που ελήφθησαν από το BMJ δείχνουν ότι τέτοιες πρακτικές έχουν οδηγήσει στη φροντίδα τουλάχιστον μισού εκατομμυρίου ασθενών σε προσωρινούς χώρους και ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ένας στους τέσσερις ασθενείς σε τμήματα ατυχημάτων και επειγόντων περιστατικών (A&E) έλαβε φροντίδα σε διαδρόμους πέρυσι.
Η φροντίδα στους διαδρόμους αναφέρεται στην πρακτική της παροχής φροντίδας σε ασθενείς σε διαδρόμους νοσοκομείων ή σε άλλες μη καθορισμένες περιοχές, λόγω της συντριπτικής ζήτησης. Οι έμπειροι γιατροί λένε ότι αυτό έχει καταστροφικές επιπτώσεις στη φροντίδα των ασθενών, καθώς οι συζητήσεις για το τέλος της ζωής διεξάγονται στους διαδρόμους.
Προειδοποίησαν επίσης ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι συνάδελφοί τους δεν μπόρεσαν να παρέχουν εξοπλισμό ανάνηψης σε ασθενείς που είχαν υποστεί καρδιακή ανακοπή «επειδή όλα εμπόδιζαν».
Τα ιδρύματα έχουν εγκαταστήσει φορητούς νιπτήρες στους διαδρόμους, μαζί με θέρμανση, φωτισμό, πρίζες και τουαλέτες, για να παρέχουν μακροχρόνια φροντίδα στους ασθενείς σε αυτά τα περιβάλλοντα. Ορισμένοι οργανισμοί έχουν μάλιστα δημιουργήσει ειδικούς «νοσηλευτές διαδρόμων» για βάρδιες, με ένα ίδρυμα να προσλαμβάνει επιπλέον προσωπικό για να βοηθά στην επίβλεψη των ασθενών στις «προσωρινές καρέκλες κλιμάκωσης».
Συνολικά 87 από τα 115 ιδρύματα του NHS της Αγγλίας που διαθέτουν τμήματα επειγόντων περιστατικών απάντησαν στα αιτήματα FOI του BMJ , εκ των οποίων τα 69 (79%) επιβεβαίωσαν ότι παρείχαν φροντίδα σε διαδρόμους ή προσωρινούς χώρους κλιμάκωσης σε αυτά τα τμήματα.
Τα συνδυασμένα στοιχεία από τα ιδρύματα δείχνουν ότι περισσότεροι από μισό εκατομμύριο ασθενείς — συνολικά 532.018 — έλαβαν θεραπεία σε αυτές τις περιοχές το 2024-25, αν και σχεδόν 50 ιδρύματα είτε παρείχαν μόνο μερικά δεδομένα είτε δεν απάντησαν καθόλου.
Αυτός ο αριθμός αντιστοιχεί περίπου στο 3,1% των περισσότερων από 17 εκατομμυρίων (17.026.295) επισκέψεων σε τμήματα επειγόντων περιστατικών «τύπου 1» (μείζονα, υπό την καθοδήγηση συμβούλων) στην Αγγλία για εκείνο το έτος, 1 αν και το BMJ δεν προέβη σε παρέκταση των δεδομένων για τα ιδρύματα που δεν απάντησαν.
Ο αριθμός των ασθενών που νοσηλεύτηκαν σε διαδρόμους είναι αυξημένος από τους 448.356 ασθενείς που νοσηλεύτηκαν σε νοσοκομεία το 2023-24, με την αύξηση του αριθμού να εξηγείται εν μέρει από το γεγονός ότι δεν ανέφεραν όλα τα ιδρύματα δεδομένα εκείνο το έτος.
Ο Wes Streeting, υπουργός υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, υποσχέθηκε τον Οκτώβριο του 2024 να «παραδώσει την περίθαλψη μέσω διαδρόμου στην ιστορία, εκεί που ανήκει», και η κυβέρνηση δεσμεύτηκε πρόσφατα να δημοσιεύσει εθνικά δεδομένα σχετικά με την κατάσταση «σύντομα», αν και το NHS England δεσμεύτηκε για πρώτη φορά σε αυτό τον Ιανουάριο.3
Οι γιατροί δήλωσαν ότι πίσω από τα στοιχεία κρύβονταν οδυνηρές εμπειρίες ασθενών -και προσωπικού- που υπέφεραν λόγω της φροντίδας στους διαδρόμους.
«Υπάρχει απολύτως μια καλά αποδεδειγμένη συσχέτιση, με βλάβη στους ασθενείς και θάνατο στους ίδιους τους ασθενείς», δήλωσε στο The BMJ ο Ian Higginson, αντιπρόεδρος του Βασιλικού Κολλεγίου Επείγουσας Ιατρικής .
Συνέχισε: «Γιατί είναι επικίνδυνο; Από την οπτική γωνία του τμήματος επειγόντων περιστατικών, δεν μπορείτε να εξετάσετε σωστά τους ασθενείς, επειδή δεν μπορείτε να φτάσετε στα σημεία που χρειάζεστε, δεν μπορείτε να κάνετε τις απαραίτητες συζητήσεις, για να τεκμηριώσετε μια ακριβή διάγνωση – είναι πολύ δύσκολο να κάνετε τις σωστές θεραπείες πλήρως. Δεν μπορείτε να παρακολουθείτε τους ανθρώπους.
«Ακούμε επίμονες ιστορίες για ασθενείς που παθαίνουν καρδιακές ανακοπές στους διαδρόμους ή για αδυναμία παροχής εξοπλισμού ανάνηψης στους ασθενείς επειδή όλα εμποδίζουν.»
Πρόσθεσε: «Για το προσωπικό είναι μια πραγματική πηγή ηθικής βλάβης. Αν αυτό συνέβαινε σε οποιοδήποτε άλλο μέρος, σε οποιοδήποτε άλλο κοινωνικό στρώμα, θα υπήρχε απόλυτη κατακραυγή. Είναι ένα πλήρες σκάνδαλο».
Ο Mumtaz Patel, πρόεδρος του Βασιλικού Κολλεγίου Ιατρών, σύμβουλος νεφρολόγος στο Μάντσεστερ, δήλωσε: «Ασθενείς πεθαίνουν, συζητήσεις για το τέλος της ζωής λαμβάνουν χώρα στους διαδρόμους.»
«Απλώς νομίζεις ότι αυτό είναι απαίσιο, είναι απλώς σπαρακτικό. Αυτό είναι αναξιοπρεπές. Δεν δείχνει φροντίδα και δεν έχουμε ασχοληθεί με την ιατρική για να το κάνουμε με αυτόν τον τρόπο.»
«Δεν είναι καθόλου καλό, σε όλα τα επίπεδα, για τους ασθενείς, για το προσωπικό, για την οικογένεια. Υπάρχει πολύ μεγάλη κυκλοφορία, οπότε [η οικογένεια] δεν μπορεί καν να τους κρατήσει από το χέρι ή να είναι εκεί».
Παρά την προφανή βλάβη που προκαλεί ο διάδρομος φροντίδας στους ασθενείς και το προσωπικό που τους φροντίζει, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι προσωρινοί χώροι φροντίδας γίνονται μόνιμο στοιχείο σε πολλά νοσοκομεία.
Το Ίδρυμα NHS του Πανεπιστημίου του East Kent Hospitals αναγκάστηκε να ζητήσει συγγνώμη από τους ασθενείς τον Σεπτέμβριο, αφού έκανε έλεγχο σε ένα καφέ στο Νοσοκομείο William Harvey στο Ashford και το χρησιμοποίησε ως αυτοσχέδιο θάλαμο επειγόντων περιστατικών. 4
Το ίδρυμα δήλωσε στο The BMJ ότι 20.884 ασθενείς είχαν υποβληθεί σε θεραπεία σε διαδρόμους πέρυσι, αν και δεν κατέγραψε πλήρη δεδομένα για ασθενείς που τοποθετήθηκαν σε άλλους προσωρινούς χώρους κλιμάκωσης.
Το BMJ βρήκε επίσης στοιχεία για τη φροντίδα διαδρόμου που χρησιμοποιείται σε πιο μόνιμη βάση. Το Νοσοκομείο της Κομητείας Ντόρσετ δήλωσε ότι είχε προσαρμόσει έναν διάδρομο προσθέτοντας φορητούς νιπτήρες, θέρμανση, φωτισμό και πρίζες, οι οποίες αρχικά προορίζονταν να χρησιμοποιηθούν σε ένα «σχέδιο αντιμετώπισης σοβαρών περιστατικών».
Τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία του Λίβερπουλ δήλωσαν στο BMJ ότι είχαν μετατρέψει ένα δωμάτιο σε έναν διάδρομο σε επιπλέον χώρο υγιεινής για τους ασθενείς.
Τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία Μπράντφορντ δήλωσαν ότι πρόσφατα αύξησαν τον αριθμό των νοσηλευτών για να μπορέσει ένας νοσηλευτής να εργαστεί στον διάδρομο, με έναν άλλο νοσηλευτή να επιβλέπει τις «προσωρινές καρέκλες κλιμάκωσης» και την αίθουσα αναμονής, για μια περίοδο τριών μηνών.
Το Airedale NHS Foundation Trust δήλωσε ότι είχε προσλάβει μια επιπλέον νοσοκόμα για να εργαστεί στους διαδρόμους και οι Dartford και Gravesham δήλωσαν στο The BMJ ότι είχε «αφιερωμένο νοσηλευτικό προσωπικό για τη φροντίδα των ασθενών στους διαδρόμους».
Τα Νοσοκομεία Wrightington, Wigan και Leigh Teaching Hospitals NHS Foundation Trust δήλωσαν ότι χρησιμοποίησαν μια αίθουσα αναμονής ως «προσωρινό χώρο κλιμάκωσης» και τα Νοσοκομεία Royal Cornwall και Airedale τοποθετούν τους ασθενείς στον διάδρομο ακτινογραφίας ή στην περιοχή αναμονής τους, αντίστοιχα.
Τα τρία ιδρύματα που ανέφεραν τον μεγαλύτερο αριθμό ασθενών σε νοσηλεία διαδρόμου ήταν τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία του Λίβερπουλ (37.735 ή 18,7% των επισκέψεων), τα Barking, Havering και Redbridge στο ανατολικό Λονδίνο (35.224, 24%) και η Northern Care Alliance στο Μείζον Μάντσεστερ (33.987, 11,3%), αν και όλα καλύπτουν δύο ή περισσότερα τμήματα επειγόντων περιστατικών εντός ενός οργανισμού.
Η Danielle Jefferies, ανώτερη αναλύτρια στο think tank υγείας Kings Fund, δήλωσε ότι η φροντίδα των διαδρόμων είναι «ίσως το πιο ορατό σύμπτωμα για το πόσο το σύστημα απογοητεύει τους ανθρώπους αυτή τη στιγμή», προσθέτοντας: «Υπάρχουν πολλές διαφορετικές συστημικές κρίσεις που συμβαίνουν στο NHS και την κοινωνική φροντίδα. Ο πιο ορατός τρόπος που εκδηλώνεται είναι η φροντίδα των διαδρόμων στα νοσοκομεία».
Η Lynn Woolsey, επικεφαλής νοσηλευτικής στο Βασιλικό Κολλέγιο Νοσηλευτικής, δήλωσε: «Αυτά τα στοιχεία αποκαλύπτουν την τραγική πραγματικότητα της πρώτης γραμμής, όπου οι ασθενείς παραμένουν σε επικίνδυνες και αναξιοπρεπείς συνθήκες και το νοσηλευτικό προσωπικό εμποδίζεται να παρέχει φροντίδα με επίκεντρο τον άνθρωπο. Τα στοιχεία είναι σοκαριστικά, ωστόσο αποτελούν την κορυφή του παγόβουνου. Γνωρίζουμε ότι η φροντίδα στο διάδρομο δεν περιορίζεται στα τμήματα επειγόντων περιστατικών.
«Καθώς οδεύουμε προς τον χειμώνα, η κατάσταση αυτή πρόκειται μόνο να επιδεινωθεί».
Δώδεκα ιδρύματα που ανέφεραν ότι οι ασθενείς έλαβαν θεραπεία σε διαδρόμους δεν ήταν σε θέση να παράσχουν στο BMJ κανένα στοιχείο, και 10 άλλα ήταν σε θέση να δώσουν μόνο μερικά δεδομένα. Σχεδόν 30 ιδρύματα δεν απάντησαν στο αίτημα FOI.
Τον περασμένο μήνα, μια οδυνηρή έκθεση του φιλανθρωπικού οργανισμού Age UK προειδοποίησε ότι ηλικιωμένοι ασθενείς πέθαιναν στους διαδρόμους των νοσοκομείων, 5 και μια πρόσφατη έρευνα του Βασιλικού Κολλεγίου Ιατρών περιέγραψε γιατρούς που περιέθαλπαν ασθενείς δίπλα σε αυτόματα μηχανήματα πώλησης, σε γραφεία και σε ντουλάπια.6
Μια μυστική εκπομπή Dispatches του Channel 4 τον Ιούνιο του 2024 έδειξε ασθενείς να περιμένουν έως και 30 ώρες σε καρέκλες στο δωμάτιο «ικανότητας για καθίσματα» του νοσοκομείου Shrewsbury and Telford NHS Trust, ενώ άλλοι να περιμένουν έως και 46 ώρες σε διαδρόμους και χώρους αναμονής στο τμήμα επειγόντων περιστατικών. 7
Ένας εκπρόσωπος του Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής Φροντίδας δήλωσε: «Κανείς δεν πρέπει να λαμβάνει φροντίδα σε διάδρομο σε καρέκλα ή καρότσι — είναι απαράδεκτο και αναξιοπρεπές. Είμαστε αποφασισμένοι να τερματίσουμε αυτό, γι’ αυτό και δημοσιεύουμε στοιχεία για την αναμονή στους διαδρόμους, ώστε να μπορέσουμε να λάβουμε τα απαραίτητα μέτρα για την εξάλειψή του από το σύστημα υγείας μας. Το ηλιακό φως είναι το καλύτερο απολυμαντικό για να σταματήσει αυτή η πρακτική».
Η Leah Robins, διευθύνουσα σύμβουλος (προσωρινή) της Northern Care Alliance, δήλωσε: «Προτεραιότητά μας είναι να παρέχουμε την καλύτερη και καταλληλότερη φροντίδα στους ασθενείς. Όπως πολλά ιδρύματα του NHS, τα τμήματα επειγόντων περιστατικών αντιμετωπίζουν πολύ μεγάλη ζήτηση, ειδικά κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
«Όταν οι νοσοκομειακές κλίνες είναι γεμάτες, χρησιμοποιούμε ασφαλείς προσωρινούς χώρους κλιμάκωσης (TES) για την αξιολόγηση και τη θεραπεία ασθενών. Γνωρίζουμε ότι τα στοιχεία μας για τους ασθενείς που φροντίζονται σε TES δεν είναι εκεί που θέλουμε. Αυτοί οι χώροι χρησιμοποιούνται μόνο όταν έχουν εξαντληθεί όλες οι άλλες επιλογές και η ασφάλεια, η ιδιωτικότητα και η αξιοπρέπεια των ασθενών παραμένουν η ύψιστη προτεραιότητά μας.»