Η ιλαρά είναι και πάλι ενδημική στις Ηνωμένες Πολιτείες, 26 χρόνια αφότου είχε ανακηρυχθεί «εξαλειφθείσα νόσος». Αυτό δείχνει ανάλυση γενετικών δεδομένων από τις επιδημικές εξάρσεις της ιλαράς σε μια σειρά από αμερικανικές πολιτείες. Τα δεδομένα αυτά θα βρεθούν στο επίκεντρο των συζητήσεων διεθνούς ομάδας επιστημονικών εμπειρογνωμόνων, οι οποίοι θα αποφασίσουν εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να χάσουν τον επίσημο χαρακτηρισμό της χώρας που έχει εξαλείψει την ιλαρά. Η ανακοίνωση της απόφασης αναμένεται στις 17 Νοεμβρίου.
Η εξάλειψη της ιλαράς το 2000 αποτέλεσε μια δύσκολη και σημαντική νίκη για τη δημόσια υγεία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, καθώς τα τελευταία χρόνια εντείνεται ο σκεπτικισμός σχετικά με την ασφάλεια των εμβολίων, οι επιδημικές εξάρσεις έχουν γίνει συχνότερες. Τα τελευταία δύο χρόνια, τα κρούσματα έχουν εκτοξευθεί, με σχεδόν 5.200 να έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής φέτος. Μόνο την περασμένη εβδομάδα, η Πενσιλβάνια, η Νέα Υόρκη και το Ουισκόνσιν ανέφεραν από έναν θάνατο που συνδέεται με την ιλαρά, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των θανάτων για φέτος στους οκτώ. Πρόκειται για αριθμό μεγαλύτερο από το σύνολο των θανάτων που είχαν καταγραφεί τα προηγούμενα 24 χρόνια.
Κανένας από τους οκτώ Αμερικανούς που πέθαναν από ιλαρά φέτος δεν είχε εμβολιαστεί κατά της νόσου – οι μισοί αφορούσαν βρέφη που ήταν πολύ μικρά για να εμβολιαστούν, αλλά προφανώς ζούσαν σε ανεμβολίαστο περιβάλλον. Για να χάσει επίσημα το καθεστώς εξάλειψης, μια επιτροπή του Παναμερικανικού Οργανισμού Υγείας, ο οποίος αποτελεί περιφερειακό παράρτημα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, πρέπει να αποφανθεί ότι η μετάδοση της ιλαράς στη χώρα ήταν αδιάλειπτη για διάστημα μεγαλύτερο των 12 μηνών.
Τα δημόσια διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι αρκετές αλυσίδες μετάδοσης διήρκεσαν για περισσότερο από έναν χρόνο στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με επιστήμονες που ανέλυσαν τα στοιχεία κατόπιν αιτήματος των New York Times. «Η ιλαρά είναι εξαιρετικά μεταδοτική, εξαπλώνεται πολύ εύκολα. Στις ΗΠΑ υπάρχουν πολλές διασυνδεδεμένες κοινότητες και έτσι ο ιός μπορεί να μεταπηδά από τον έναν πληθυσμό στον άλλο και να διατηρεί μια αλυσίδα μετάδοσης», δήλωσε στη νεοϋορκέζικη εφημερίδα ο Τζέι Τι ΜακΚρόουν, εξελικτικός βιολόγος στο Fred Hutch Cancer Center, ο οποίος συμβάλλει στην εποπτεία της δημόσιας διαθέσιμης βάσης δεδομένων που περιέχει γενετικές πληροφορίες για την ιλαρά και πολλά άλλα λοιμώδη νοσήματα.
Η διαφαινόμενη απώλεια του καθεστώτος εξάλειψης αποτελεί ουσιαστικά δημοψήφισμα για τον αντιεμβολιαστή υπουργό Υγείας Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ, ο οποίος εδώ και δεκαετίες αμφισβητεί την ασφάλεια των εμβολίων γενικότερα και του εμβολίου κατά της ιλαράς ειδικότερα. Εχει ισχυριστεί ψευδώς ότι το εμβόλιο κατά της ιλαράς μπορεί να είναι θανατηφόρο, ότι περιέχει υπολείμματα εμβρυϊκού ιστού και ότι η αποτελεσματικότητά του μειώνεται δραστικά με την πάροδο του χρόνου. Κυρίως λόγω της αύξησης της διστακτικότητας απέναντι στα εμβόλια και της παραπληροφόρησης μετά την πανδημία, επτά χώρες, μεταξύ των οποίων ο Καναδάς, η Ισπανία και η Βρετανία, έχουν χάσει το καθεστώς εξάλειψης τα τελευταία δύο χρόνια, σύμφωνα με τους New York Times.
Το Μεξικό αναμένεται να χάσει το καθεστώς αυτό μέσα στον μήνα, μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, η εκρηκτική αύξηση των κρουσμάτων στις ΗΠΑ συμπίπτει χρονικά ακριβώς με τη θητεία του Κένεντι στο υπουργείο Υγείας. Πέρυσι, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) κατέγραψαν σχεδόν 2.300 κρούσματα και τρεις θανάτους. Τα προηγούμενα χρόνια, τα περισσότερα κρούσματα ιλαράς συνδέονταν με ταξίδια στο εξωτερικό, ιδιαίτερα σε χώρες όπου η νόσος εξακολουθεί να είναι ενδημική. Αυτές οι εισαγόμενες περιπτώσεις δεν εξαπλώνονταν ευρέως και οι αλυσίδες μετάδοσης διακόπτονταν γρήγορα, επειδή περισσότερο από το 95% των παιδιών στις Ηνωμένες Πολιτείες είχε εμβολιαστεί.
Το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 92,4% το 2025, αφήνοντας σχεδόν 300.000 παιδιά νηπιαγωγείου εκτεθειμένα στον κίνδυνο της ιλαράς. Οι αντιεμβολιαστικές δηλώσεις του Κένεντι ενίσχυσαν αδικαιολόγητους φόβους ότι τα παιδικά εμβόλια ενδέχεται να είναι πιο επικίνδυνα από τις ίδιες τις ασθένειες, με αποτέλεσμα πολλοί γονείς να παραλείπουν τον εμβολιασμό των παιδιών τους, ζητώντας μάλιστα και σχετικές απαλλαγές από τα σχολεία. Εάν χαθεί και επισήμως το καθεστώτος εξάλειψης, για να κηρυχθεί εκ νέου εξαφανισμένη νόσος η ιλαρά θα πρέπει τουλάχιστον να τερματιστούν οι αλυσίδες μετάδοσης και να αυξηθεί η εμβολιαστική κάλυψη σε ολόκληρη τη χώρα, ώστε να περιοριστούν οι πληθυσμοί στους οποίους μπορεί να μεταπηδήσει ο ιός, εξήγησαν οι ειδικοί στους New York Times.
Ο ιός της ιλαράς εξελίσσεται αργά, γεγονός που επιτρέπει στο εμβόλιο να παραμένει αποτελεσματικό χωρίς να χρειάζεται συχνή επικαιροποίηση – μελέτες έχουν δείξει ότι η ανοσία ενάντια στην ιλαρά μετά τον εμβολιασμό διαρκεί έως 200 χρόνια! Σήμερα οι επιστήμονες έχουν στη διάθεσή τους την τεχνολογία που χρειάζονται για να αποκωδικοποιούν πλήρως το γενετικό υλικό του ιού, αποκτώντας σαφέστερη εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο μεταβάλλεται και εξαπλώνεται. Επιπλέον έχουν τη δυνατότητα να διακρίνουν την ενδημική κυκλοφορία του ξεχωρίζοντάς την από τα περιστατικά που συνδέονται με ταξίδια.
«Δεν χρειάστηκε ποτέ πραγματικά να μελετήσουμε την ιλαρά από γονιδιωματική σκοπιά στο παρελθόν, επειδή δεν υπήρχε ιλαρά για να αλληλουχηθεί», δήλωσε στους New York Times ο Ρόμπερτ Πότερ, κλινικός μικροβιολόγος στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο της Φιλαδέλφειας. Στις ΗΠΑ του 2026, η ιλαρά είναι παρούσα ξανά…
Πηγή: Protagon.gr