ΝΕΑ ΦΟΡΟΕΙΣΠΡΑΚΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΕΤΟΙΜΑΖΕΙ Η Ν.Δ., ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΩΣ ΜΙΑ ΑΚΟΜΗ «ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ»
Του Θ. ΤΣΙΡΟΥ
Εχοντας εγγράψει ήδη δύο αμφίβολου αποτελέσματος φορολογικές μεταρρυθμίσεις στο παθητικό της, η κυβέρνηση εξαγγέλλει τώρα και μια… τρίτη. Για μια ακόμη φορά, θέλει να καλύψει με τον μανδύα της «μεταρρύθμισης» ένα φοροεισπρακτικό πακέτο μέτρων με προφανή στόχο την κάλυψη των δημοσιονομικών ελλειμμάτων. Κι όμως, μεταρρύθμιση στον τομέα της φορολογικής πολιτικής υπήρξε μέχρι τώρα μόνο στα χαρτιά, κάτι που αποτυπώνεται πλέον και στα επίσημα στατιστικά στοιχεία:
*Η σχέση έμμεσων-άμεσων φόρων (δείγμα κακής φορολογικής πολιτικής, καθώς οι έμμεσοι φόροι πλήττουν τους φτωχούς) έφτασε φέτος στο χειρότερο επίπεδο των τελευταίων χρόνων. Το 2000 το 57,6% των εσόδων πρόερχονταν από έμμεσους φόρους, ποσοστό που το 2008 σκαρφαλώνει στο 59,66%. Ετσι, στο διάστημα 2000-2008 οι φόροι αυτοί αυξήθηκαν κατά 14 δισ. ευρώ, έναντι 8,35 δισ. ευρώ που ήταν η αύξηση στην άμεση φορολογία.
Ανατροπή
*Το 2004, τα φυσικά πρόσωπα πλήρωναν το 39% των φόρων και οι επιχειρήσεις το 45%. Μέσα σε μία τριετία, η ισορροπία άλλαξε: Οι εργαζόμενοι έφτασαν να συνεισφέρουν το 50% των φόρων, ενώ μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις μόλις το 36%.
Τα αποτελέσματα των παρεμβάσεων που έγιναν τα προηγούμενα τέσσερα χρόνια στη φορολογική νομοθεσία, αρχίζουν πλέον να φαίνονται έντονα. Ηδη για αρκετές βασικές ρυθμίσεις, αναπτύσσεται έντονη κριτική:
*Εμμονή στην έμμεση φορολογία.
«Το σύνολο των εσόδων από την άμεση φορολογία στην Ελλάδα είναι σταθερά τα τελευταία 15 χρόνια πολύ χαμηλότερο από τις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. παρά το γεγονός ότι οι φορολογικοί συντελεστές δεν είναι από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη», παραδέχονταν την προηγούμενη εβδομάδα ανώτατα στελέχη του υπουργείου Οικονομικών. Είναι γεγονός ότι η Ελλάδα υστερεί σε άμεσους φόρους. Ομως τα κυβερνητικά στελέχη αποκρύπτουν ότι η κατάσταση επιδεινώθηκε επί ημερών Γιώργου Αλογοσκούφη. Η σχέση άμεσων-έμμεσων φόρων θα υποχωρήσει στο τέλος του 2008 στο χειρότερο σημείο της τελευταίας 10ετίας. Αυτό δεν έγινε τυχαία. Οφείλεται σε σειρά εισπρακτικών μέτρων που έπληξαν την κατανάλωση αλλά και χαριστικές παρεμβάσεις για τους υψηλόμισθους και τα νομικά πρόσωπα. Σε αυτά τα τέσσερα χρόνια, η κυβέρνηση έχει αυξήσει τους συντελεστές ΦΠΑ, τους ειδικούς φόρους στα πετρελαιοειδή, τον ειδικό φόρο στα τσιγάρα, το ειδικό τέλος της κινητής τηλεφωνίας και τα τέλη κυκλοφορίας.
*Φορολόγηση επιχειρήσεων. Οι επιχειρηματίες δεν ανταπέδωσαν το «δώρο» της κυβέρνησης, η οποία μέσα σε μία τριετία μείωσε το φορολογικό συντελεστή για τα επιχειρηματική κέρδη και τα μερίσματα κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες. Τουλάχιστον τρία δισεκατομμύρια ευρώ θυσιάστηκαν στον βωμό της ανάπτυξης και των επενδύσεων, χωρίς όμως ουσιαστικό αντίκρισμα. Το νόημα της μείωσης ενός φορολογικού συντελεστή είναι είτε να αυξηθούν οι επενδύσεις και τα κέρδη, είτε να περιοριστεί η φοροδιαφυγή, προκειμένου, τελικώς, να εισρεύσουν περισσότερα στα δημόσια ταμεία. Αυτό δεν έγινε, καθώς τα έσοδα από το φόρο νομικών προσώπων έχουν παραμείνει στάσιμα. Το μέγεθος της ζημιάς θα φανεί περισσότερο φέτος, καθώς τα κέρδη των επιχειρήσεων υποχωρούν λόγω κρίσης. Αλλη μία τρύπα ανοίγει για τον κρατικό προϋπολογισμό. Αυτή την «τρύπα» η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να την καλύψει είτε με αύξηση της προκαταβολής φόρου από τις επιχειρήσεις, είτε με αύξηση του συντελεστή φορολόγησης των διανεμόμενων κερδών.
*«Αυτοπεραίωση» μικρομεσαίων. Η κυβέρνηση εμφανίζεται να επεξεργάζεται σχέδια επιβολής «κεφαλικού φόρου» στους ελεύθερους επαγγελματίες ή να εξετάζει την επιστροφή των αντικειμενικών κριτηρίων. Κι όμως, η ίδια κυβέρνηση θέσπισε την περίφημη διαδικασία της «αυτοπεραίωσης» για εκατοντάδες χιλιάδες επαγγελματίες προσφέροντάς τους «ασυλία έναντι ανταλλάγματος». Οποιος δηλώσει από ένα επίπεδο κερδών και πάνω, δεν ελέγχεται εκτός και αν επιλεγεί από τυχαίο δείγμα. Την πρώτη χρονιά εφαρμογής της «αυτοπεραίωσης» δεν υπήρχε καν η δυνατότητα δειγματοληπτικού ελέγχου, με αποτέλεσμα να κλείσουν εκατοντάδες χιλιάδες υποθέσεις χωρίς έλεγχο.
*Μείωση φορολογικών συντελεστών. Στο οικονομικό επιτελείο ισχυρίζονται ότι με τη μείωση των φορολογικών συντελεστών στην κλίμακα, ευνοούνται τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Ευνοούνται κυρίως τα υψηλά εισοδήματα άνω των 30.000 ευρώ ετησίως. Τα τουλάχιστον 3,5 εκατομμύρια των χαμηλόμισθων δεν πληρώνουν φόρο εισοδήματος.
Στα ακίνητα
*Φοροπαροχές στη μεγάλη ιδιοκτησία. Τα βλέμματα όλων στο υπουργείο Οικονομικών έχουν στραφεί στο αν θα αποδώσει ή όχι ο φόρος κατοχής ακινήτων, καθώς από αυτόν περιμένουν έσοδα της τάξεως των 800 εκατ. ευρώ. Ανεξάρτητα από το αν θα αποδώσει ή όχι το μέτρο από εισπρακτικής άποψης, ο φόρος κατοχής εξ ορισμού ενσωματώνει μια τεράστια κοινωνική αδικία.
Ο μικροϊδιοκτήτης πληρώνει αναλογικά το ίδιο με τον μεγαλοϊδιοκτήτη (0,1% επί της αξίας του ακινήτου του, πλην της πρώτης κατοικίας). Ετσι, ο μεγαοϊδιοκτήτης πρέπει να αισθάνεται ιδιαίτερα ευτυχής καθώς γλίτωσε τον ΦΜΑΠ, ο οποίος υπολόγιζε τον φόρο ακινήτων με συντελεστές έως και 0,95%. Τουλάχιστον 15.000 μεγαλοϊδιοκτήτες (από αυτούς που έκαναν δήλωση, διότι χιλιάδες δεν υπέβαλαν καν δήλωση) αντί για φόρο 6.500 ευρώ, θα πληρώσουν φέτος μόλις 1.000 ευρώ.