Της ΔΗΜΗΤΡΑΣ ΚΑΔΔΑ
ΣΕ ΜΙΑ μεταρρύθμιση χωρίς αιτία προχώρησε η κυβέρνηση στο Ασφαλιστικό. Αυτό αποκαλύπτεται στην έκθεση του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας (ILO) για το ΙΚΑ που ολοκληρώθηκε για λογαριασμό της ίδιας της κυβέρνησης στις 29 Ιανουαρίου του 2008, δηλαδή πολύ πριν από την κατάθεση του ασφαλιστικού νομοσχεδίου στη Βουλή.
Το πλήρες κείμενο της έκθεσης για το ΙΚΑ και τον ΟΓΑ αποφαίνεται μεταξύ άλλων:
* Οτι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για το Ασφαλιστικό για δεκαετίες (τουλάχιστον έως το 2025 στη θεωρία και για χρόνια μετά υπό προϋποθέσεις).
* Οτι το πρόβλημα, όταν εμφανιστεί, θα είναι μικρότερο από αυτό που πιστεύαμε και «προπαγάνδιζε» η κυβέρνηση προκειμένου να πείσει για την ανάγκη του νέου νόμου.
Τι λέει το πλήρες κείμενο της μελέτης για το ΙΚΑ, που βασίστηκε με στοιχεία που έδωσαν τα ασφαλιστικά ταμεία έως τις 31 Δεκεμβρίου του 2005:
* Οπως αναφέρεται, ο αριθμός των συνταξιούχων αυξήθηκε τα προηγούμενα χρόνια επιβαρύνοντας το σύστημα, αλλά «αξίζει να επισημανθεί ότι η οικονομική κατάσταση αποδείχθηκε ελαφρώς πιο αισιόδοξη από αυτή που αναμενόταν». Το αναλογιστικό έλλειμμα του ΙΚΑ «θα παραμείνει στάσιμο για τα επόμενα 15 χρόνια περίπου στο 0,6 με 0,7% του ΑΕΠ. Αυτό εν μέρει εξηγείται από τον χαμηλό μέσο όρο ηλικίας των ασφαλισμένων στο ταμείο».
Μάλιστα, μέχρι ένα σημείο το έλλειμμα του ΙΚΑ θα μειώνεται: από το 0,7% του ΑΕΠ το 2005, που είναι το έτος βάσης για τη μελέτη, στο 0,67% του ΑΕΠ φέτος και στο 0,6% τα έτη 2011-2013. Μετά θα αρχίσει να αυξάνεται έως το 1,3% του ΑΕΠ το 2025.
Τα… δύσκολα αρχίζουν το 2035, οπότε το έλλειμμα θα φτάσει σύμφωνα με το ILO στο 3,1% του ΑΕΠ, το 2045 στο 5,8% και το 2055 στο 7,1%. Δηλαδή θεωρείται επιβεβλημένη και από το ILO η ασφαλιστική μεταρρύθμιση, αφού από ένα σημείο και μετά λόγω της γήρανσης του πληθυσμού οι συνταξιούχοι γίνονται πολύ περισσότεροι από τους εργαζόμενους.
Μάλιστα εκπονεί και μία σειρά από σενάρια αλλαγών, που συνδέονται κυρίως με το ύψος των αυξήσεων στις συντάξεις (αυξήσεις ίσες με τον πληθωρισμό και όχι μεγαλύτερες όπως σήμερα). Ωστόσο, δεν προκύπτει από τη μελέτη κανένας άμεσος κίνδυνος που να εξηγεί τη βιασύνη με την οποία «πέρασε» ο νόμος, χωρίς καν να έχει μετρηθεί το πιθανό όφελος από κάθε μέτρο που θεσπίστηκε…
Τα συμπεράσματα της μελέτης προκαλούν δύο βασικά ερωτήματα:
1 Γιατί αποκρύφθηκε η ύπαρξή της και δεν κατατέθηκε στη Βουλή κατά τη συζήτηση του νόμου; Υπενθυμίζεται ότι τότε είχαν κατατεθεί στα πρακτικά της Βουλής δύο κούτες με δεκάδες παρωχημένες κλαδικές μελέτες των υπό συνένωση ταμείων και όχι του ΙΚΑ, τις οποίες εκπόνησαν υπηρεσίες του υπουργείου. Είχε μάλιστα ειπωθεί ότι τη συγκεκριμένη μελέτη την περιμένουν τον Ιούνιο.
2 Αν υπήρχε σκοπιμότητα πίσω από την αποσπασματική ανακοίνωση κομματιών της συγκεκριμένης μελέτης την προηγούμενη εβδομάδα, από στέλεχος της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής (υπάγεται οργανικά στο υπουργείο Απασχόλησης). Η παρουσίαση έδινε την αντίθετη εικόνα: ότι το Ασφαλιστικό πάσχει τόσο πολύ που απαιτείται άμεσα νέα επώδυνη μεταρρύθμιση. Μάλιστα στις προτάσεις αλλαγών που συνόδευαν την σύνοψη των μελετών περιλαμβάνονται ενιαία όρια ηλικίας και κοινός τρόπος υπολογισμού της σύνταξης σε όλα τα ταμεία.
Επισήμως το υπουργείο Απασχόλησης κράτησε αποστάσεις από τις προτάσεις της Αρχής, επισημαίνοντας ωστόσο ότι πιστοποιούν «την αναγκαιότητα της υφιστάμενης ασφαλιστικής μεταρρύθμισης».
Πρέπει να σημειωθεί ότι η μελέτη για το ΙΚΑ και τον ΟΓΑ (όπως και οι υπόλοιπες για τον ΟΑΕΕ και το Δημόσιο) δεν έμεινε «κρυφή» μόνο από τους ενδιαφερόμενους (κοινωνικούς φορείς, ασφαλισμένους, κόμματα κ.λπ.) στην Ελλάδα, αλλά και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή που επανειλημμένα έχει ζητήσει στοιχεία για την επίπτωση του ασφαλιστικού στα δημόσια ταμεία.