ΡΩΜΗ Για τους κολοσσούς της φαρμακοβιομηχανίας ο ιός της νέας γρίπης εξελίσσεται σε πακτωλό. Εστω κι αν δεν υπάρξει ποτέ πανδημία, ακόμη κι αν το εμβόλιο έρθει πολύ αργά, τα κέρδη είναι σίγουρα. Χρυσοφόροι ποταμοί εκβάλλουν ήδη στα ταμεία των εταιρειών, οι οποίες είναι έτοιμες να απορροφήσουν έναν ωκεανό 10 δισ. δολαρίων· αυτού του μεγέθους είναι ο αναμενόμενος τζίρος. Οπως γράφει η ιταλική εφημερίδα «La Repubblica»: « Ο φόβος δεν γνωρίζει ύφεση ».
Κάθε δόση εμβολίου δεν θα στοιχίζει πάνω από 10 ευρώ, σημαντικά κέρδη είναι ωστόσο εξασφαλισμένα λόγω των τεραστίων ποσοτήτων που θα χρειαστούν για να αντιμετωπιστεί η νέα γρίπη. Ο παγκοσμίου βεληνεκούς χρηματοπιστωτικός οργανισμός JΡ Μorgan έσπευσε να κάνει τον λογαριασμό, υπολογίζοντας τις παραγγελίες που έχουν κάνει οι κυβερνήσεις στις τρεις ως τέσσερις πολυεθνικές που έχουν τη δυνατότητα να παρασκευάσουν το αντιγριπικό εμβόλιο σε μεγάλες ποσότητες. Αξίζει να σημειωθεί ότι έχουν παραγγελθεί το λιγότερο 600 εκατομμύρια δόσεις.
Σε αυτές πρέπει να προστεθούν άλλα 350 εκατομμύρια δόσεις εμβολίων είτε σε ενέσιμη μορφή (για την Ευρώπη) είτε σε ρινικό εκνέφωμα (ΗΠΑ), γεγονός που σημαίνει ότι οι πολυεθνικές του φαρμάκου έχουν σίγουρες παραγγελίες που φτάνουν το δισεκατομμύριο. Τα κέρδη τους είναι εξασφαλισμένα, δεδομένου ότι το ένα δισεκατομμύριο δεν φτάνει για να καλύψει τον πληθυσμό του πλανήτη που φτάνει τα επτά δισεκατομμύρια ψυχές.
Τις «χρυσές δουλειές» που προκύπτουν από τη νέα γρίπη και την απειλή της πανδημίας, τις μοιράζονται ολίγοι εκλεκτοί γίγαντες της φαρμακοβιομηχανίας· τα ονόματά τους: GlaxoSmithΚline, Sanofi Αventis, Νovartis, Αstra Ζeneca.
Πέρα από το εμβόλιο όμως χρειάζονται φάρμακα και για όσους έχουν νοσήσει από τον ιό Η1Ν1. Και αυτά τα έχουν αναλάβει μεγάλες εταιρείες, κυρίως η Roche που βγάζει το Τamiflu και η GlaxoSmithΚline με το Relenza. Από αυτά τα δύο συγγενικά φάρμακα που εξουδετερώνουν τον ιό της νέας γρίπης οι δύο εταιρείες θα εισπράξουν, σύμφωνα πάντα με τους υπολογισμούς της Μorgan, 1,8 δισεκατομμύρια δολάρια στις πλούσιες χώρες και 1,2 δισ. στις αναπτυσσόμενες, σύνολο 3 δισεκατομμύρια δολ. που ισοδυναμούν με 2 δισ. ευρώ. Γενικό σύνολο κερδών λοιπόν από τα εμβόλια και τα φάρμακα για τη νέα γρίπη γύρω στα 10 δισεκατομμύρια δολάρια. Β εβαίως, χωρίς τα μεγάλα ονόματα της φαρμακοβιομηχανίας δεν θα είχαμε ούτε φάρμακα ούτε ελπίδα για εμβόλιο. Μόλις προ πενταετίας, τον χειμώνα 2004- 2005 δεν κατέστη δυνατόν να παρασκευαστούν οι απαιτούμενες ποσότητες εμβολίων για την απλή γρίπη, δεδομένου ότι την παραγωγή είχαν αναλάβει δύο σχετικά μικρές εταιρείες, η Αventis Ρasteur και Chiron, οι οποίες απεδείχθησαν ποσοτικώς ανεπαρκείς. Οι «μεγάλοι» δεν υπεισέρχονταν σε αυτό τον τομέα, δεδομένου ότι την εποχή εκείνη τα εμβόλια δεν παρουσίαζαν μεγάλη ζήτηση.
Υπήρξαν όμως και εταιρείες που κατάλαβαν κάποια στιγμή ότι με τα εμβόλια μπορούν να βγάλουν λεφτά. Ετσι η Wyeth έριξε στην αγορά το εμβόλιο για τον πνευμονόκοκκο (84 δολάρια η δόση) και η Μerck το εμβόλιο κατά του ιού των θηλωμάτων papilloma (130 δολάρια η δόση). Δεν άργησαν να μπουν στον χορό και οι μεγάλοι. Η Νovartis εξαγόρασε την Chiron, η Sanofi τις Αventis Ρasteur, Αstra Ζeneca Μedimmune, Glaxo ΙD Βiomedical και επίσης την Αcambis, ενώ η Glaxo απορρόφησε την Wyeth. Χωρίς τους κολοσσούς που προέκυψαν από όλες αυτές τις συγχωνεύσεις θα ήταν αδύνατον σήμερα να υπάρξει έστω και σκέψη αντιμετώπισης του επικίνδυνου ιού και της πανδημίας, όπως λένε οι επαΐοντες της φαρμακοβιομηχανίας.
Κ αι έτσι όμως όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα οι προοπτικές δεν είναι άριστες. Οσες παραγγελίες κι αν έχουν γίνει δεν είναι ακόμη απολύτως σίγουρο ότι θα υπάρξει και εμβόλιο. Οι επιστήμονες της Νovartis ανακοίνωσαν ότι στις εργαστηριακές δοκιμές κατάφεραν να παραγάγουν μόνον το 30%- 50% των αντιγόνων που κανονικά εξάγονται για τον ιό της κανονικής γρίπης. Το αντιγόνο είναι το δραστικό στοιχείο του εμβολίου και αυτό σημαίνει ότι όσα περισσότερα τα αντιγόνα τόσες περισσότερες και οι δόσεις του εμβολίου.
Εκτός αυτού, η διαδικασία παραγωγής του εμβολίου είναι ακόμη χρονοβόρος. Μόλις απομονωθεί ο ιός στο εργαστήριο, γίνεται καλλιέργεια εκατομμυρίων δόσεων εμβολίου σε εκατομμύρια αβγά από κότες για χρονικό διάστημα 4 ως 6 μηνών. Είναι προφανές ότι τα απαιτούμενα χρονικά περιθώρια δεν εξασφαλίζουν την έγκαιρη παραγωγή των ποσοτήτων του εμβολίου που ήδη έχουν παραγγελθεί.
Ευτυχώς υπάρχει και ταχύτερη μέθοδος παραγωγής: η παρασκευή εμβολίου απευθείας σε καλλιέργεια κυττάρων. Είναι η μέθοδος που εφαρμόζεται συνήθως στην παρασκευή άλλων εμβολίων, μέθοδος που δεν έχει λάβει ακόμη έγκριση για την περίπτωση του ιού της νέας γρίπης, λόγω του πολύπλοκου των απαιτούμενων διαδικασιών. Η απειλή της πανδημίας δεν αποκλείεται να επισπεύσει τις εξελίξεις.
Σταθερή η κατάσταση του 35χρονου στην Κρήτη
Σταθερή παραμένει η κατάσταση της υγείας του 35χρονου ασθενούςαπό το Ηράκλειο Κρήτης, ο οποίος παραμένει ακόμη στη ΜονάδαΕντατικής Θεραπείας του ΠανεπιστημιακούΝοσοκομείου της πόλης με πνευμονία που του προκάλεσεη μόλυνση από τον ιό της νέας γρίπης. Τα επόμενα δύο εικοσιτετράωραεκτιμώνται ως κρίσιμαγια την υγεία του από τους γιατρούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το Κέντρο Ελέγχουκαι Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), τα επιβεβαιωμένα κρούσματα της νέας γρίπης στη χώρα μας ανέρχονται στα 520. Οπως σημειώνεται στην εβδομαδιαίαέκθεση επιδημιολογικής επιτήρησηςτης νέας γρίπης του ΚΕΕΛΠΝΟ, κατά τις τελευταίες έξι ημέρες έχουν καταγραφεί 208 επιπλέονκρούσματα- ως τις 14 Ιουλίουτα επιβεβαιωμένα κρούσματατης νέας γρίπης ανέρχονταν σε 312. Αξίζει να επισημανθεί ότι ο αριθμός των κρουσμάτων δεν αντιπροσωπεύει το σύνολο των ασθενών με νέα γρίπη στη χώρα μας αλλά το σύνολο των εργαστηριακάεπιβεβαιωμένων κρουσμάτων.