Του Γιάννη ΤΟΛΙΟΥ*
Η χώρα βαδίζει σε εκλογές με κρίσιμα ζητήματα ανοιχτά. Δεν είναι μόνο η επούλωση των πληγών από τις πυρκαγιές ούτε οι κούφιες προεκλογικές υποσχέσεις προς μισθωτούς, συνταξιούχους, πολύτεκνους. Είναι το ασφαλιστικό που η κυβέρνηση βάζει προσωρινά κάτω από το χαλί για να μην ανοίξει ο ασκός του Αιόλου. Είναι επίσης το μεγάλο ζήτημα του δημόσιου συστήματος υγείας – πρόνοιας, που την τελευταία δεκαετία συστηματικά, καθημερινά και αδυσώπητα απαξιώνεται και υποβαθμίζεται. Την ίδια ώρα που ο ιδιωτικός τομέας υγείας γιγαντώνεται και οι φαρμακευτικές εταιρείες με τα τεράστια κέρδη απομυζούν πόρους του δημοσίου, των ασφαλιστικών ταμείων και των οικογενειακών προϋπολογισμών.
Αυτή την πολιτική εφάρμοσαν οι τελευταίες κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και συνεχίζεται με μεγαλύτερη ένταση η Ν.Δ. Οι δημόσιες δαπάνες για την υγεία, από 3% του ΑΕΠ στο τέλος της δεκαετίας του ’90, περιορίστηκαν στο 2,6%, ενώ αντίθετα οι ιδιωτικές δαπάνες έφθασαν στο 57% του συνόλου των δαπανών υγείας. Σήμερα έχουμε τεράστιες ελλείψεις νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού (25.000 νοσηλευτές και 3.000 γιατρούς), κλειστά κρεβάτια εντατικής θεραπείας (25%), κλινικές που υπολειτουργούν ή είναι κλειστές και ατέλειωτες λίστες αναμονής ασθενών (1-3 μήνες). Ταυτόχρονα οι υγειονομικοί εργάζονται σε εξουθενωτικές συνθήκες με απαράδεκτα ωράρια και μισθούς πείνας.
Το δημόσιο σύστημα υγείας δέχεται συνειδητά απανωτά χτυπήματα, όπως και ο τομέας της ψυχικής υγείας (η αποσυλοποίηση είναι στον αέρα). Η κοινωνική πρόνοια και οι πολιτικές για τα άτομα με αναπηρία είναι ανύπαρκτες. Αξίζει να τονιστεί ότι κάθε πρωτοχρονιά βουλευτές και πολιτευτές της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ μοιράζουν λόγια παρηγοριάς στους αναπήρους ενώ ο κ. Αβραμόπουλος εξαντλεί τον ρόλο του σε κοσμικές συγκεντρώσεις. Το ομόφωνο διακομματικό πόρισμα της Βουλής για μέτρα βελτίωσης της θέσης τους παραμένει εδώ και δύο χρόνια στα συρτάρια του υπουργείου.
Το ΠΑΣΟΚ από την άλλη επιτίθεται “σφόδρα” κατά της Ν.Δ., ενώ παραμένει στο έδαφος της πολιτικής που ακολούθησε την προηγούμενη τετραετία και αποδοκιμάστηκε. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο πρόγραμμά του επιμένει στην υποχρηματοδότηση της υγείας, τα ιδιωτικά απογευματινά ιατρεία, τις ιδιωτικοποιήσεις και αποδέχεται την πολιτική της Ν.Δ. για τις συμπράξεις με τους ιδιώτες.
Κατά συνέπεια, αν κάτι χρειάζεται να υπολογίσει ο ψηφοφόρος στις επόμενες εκλογές, είναι τι θα γίνει με το βασικό “πακέτο κοινωνικών αναγκών”, όπως δημόσιο σύστημα υγείας και πρόνοιας, ασφαλιστικό, δημόσια παιδεία, περιβάλλον, νέες θέσεις εργασίας ιδιαίτερα για τους νέους, μισθοί και συντάξεις, βιώσιμη ανάπτυξη, υγιεινά και ασφαλή τρόφιμα κ.ά.
Ο Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς – ΣΥΡΙΖΑ και οι δυνάμεις που συμμετέχουν βρίσκονται τα τελευταία χρόνια στην πρώτη γραμμή υπεράσπισης, εκσυγχρονισμού και ανάπτυξης του δημόσιου συστήματος υγείας. Αφετηριακή θέση είναι ότι Υγεία και Πρόνοια δεν αποτελούν εμπόρευμα, αλλά κοινωνικό αγαθό και δικαίωμα για όλους τους πολίτες. Ο ιδιωτικός τομέας υγείας, δηλαδή η αγορά, όπως έχει δείξει η ιστορική εμπειρία, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις ΗΠΑ αποκλείει σημαντικά τμήματα του πληθυσμού από τις υγειονομικές υπηρεσίες ενώ ταυτόχρονα αυξάνει υπέρμετρα το κόστος. Στις ΗΠΑ όπου το σύστημα είναι πλήρως ιδιωτικοποιημένο, ενώ δαπανώνται τεράστια ποσά για την υγεία (13% του ΑΕΠ), 47 εκατομμύρια Αμερικανοί είναι τελείως ανασφάλιστοι, 18.000 πεθαίνουν κάθε χρόνο λόγω έλλειψης υγειονομικής φροντίδας, 32% των παιδιών 5-13 ετών μέσα σε διάστημα ενός χρόνου, δεν πήγαν ούτε μια φορά σε γιατρό κ.ά.
¶ρα το νεοφιλελεύθερο μοντέλο δεν παρέχει καμία προοπτική και διασφάλιση πέρα από την υψηλή κερδοφορία των μεγάλων επιχειρήσεων υγείας και των πολυεθνικών παραγωγής και εμπορίας φαρμάκων. Θα πρέπει, λοιπόν, άμεσα όλοι οι εργαζόμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες, μικροεπιχειρηματίες, αυταπασχολούμενοι κ.λπ. να πουν ένα μεγάλο “φτάνει πια”!!! Και αυτό να εκφράσουν άμεσα στις εκλογές.
Ο Συνασπισμός της Ριζοσπαστικής Αριστεράς έχει συγκροτημένες, ρεαλιστικές και αποτελεσματικές προτάσεις για ένα σύγχρονο, δημόσιο, δωρεάν σύστημα υγείας – πρόνοιας με ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών σ’ αυτό. Ειδικότερα προτείνει:
– Πλήρη, ισότιμη, υψηλού επιπέδου δωρεάν κάλυψη όλων των αναγκών από το δημόσιο σύστημα Υγείας Πρόνοιας.
– Ολόπλευρη ανάπτυξη των δημόσιων δομών. Κατάργηση κοινωνικών και γεωγραφικών ανισοτήτων.
– Διπλασιασμό των δημόσιων δαπανών από 2,67% του ΑΕΠ σε 5,5%.
– Οικοδόμηση ολοκληρωμένου δημόσιου συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ).
– Συρρίκνωση του ρόλου του ιδιωτικού τομέα. Ένταξη των μεγάλων ιδιωτικών μονάδων στο δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο.
– ¶μεση πρόσληψη μόνιμου προσωπικού στο ΕΣΥ και το ΙΚΑ. Εκπόνηση νέων οργανισμών.
– Ουσιαστικές αυξήσεις στους βασικούς μισθούς. Ενσωμάτωση των επιδομάτων στον βασικό μισθό, άμεση καταβολή των επιδομάτων 176 ευρώ και Ν/2001.
– Ενιαίες εργασιακές σχέσεις. Πλήρης και αποκλειστική απασχόληση. Ένταξη των υγειoνομικών στα βαρέα και ανθυγιεινά, μέτρα υγιεινής και ασφάλειας.
– Ανθρώπινες συνθήκες εργασίας, 35ωρο – 7ωρο – 5νθήμερο, χωρίς μείωση αποδοχών. Αμοιβή της εφημερίας υπερωριακής εργασίας.
– ΟΧΙ στις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) και στις ιδιωτικοποιήσεις υπηρεσιών υγείας. Επαναφορά στο δημόσιο τμημάτων και λειτουργιών ΕΣΥ που έχουν αποδοθεί στον ιδιωτικό τομέα. Αυστηρός έλεγχος και όροι λειτουργίας στον ιδιωτικό τομέα. Αυστηρή τήρηση της εργατικής νομοθεσίας.
– Αποτελεσματική οργάνωση επείγουσας προνοσοκομειακής περίθαλψης στο σύνολο της χώρας. Ανάπτυξη νέων νοσοκομειακών μονάδων σε περιοχές όπου αυξάνεται ο πληθυσμός (π.χ. Αν. Αττική). Ολοκληρωμένη ανάπτυξη του ΕΚΑΒ. Τραυματολογικά κέντρα στους άξονες των εθνικών οδών. Οργάνωση τμημάτων επειγόντων περιστατικών.
– Στήριξη και αναβάθμιση της Πρόνοιας. Εργασιακή, κοινωνική ένταξη πολιτών με αναπηρίες και των φορέων του AIDS. Δημιουργία Κέντρων φυσικής ιατρικής αποκαταστάσεως. Χρηματοδότηση και ενίσχυση της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, ένταξη των προγραμμάτων αποσυλοποίησης στο δημόσιο σύστημα. Προγράμματα για άτομα με αναπηρία. Ανάπτυξη κέντρων αποκατάστασης σε κάθε υγειονομική περιφέρεια. Πολιτικές εκπαίδευσης, κατάρτισης, προσβασιμότητας, απασχόλησης και κοινωνικής δράσης.
– Ανάπτυξη μετώπου πάταξης των φαινομένων διαφθοράς (μίζες από προμήθειες, φακελάκια και αμοιβές κάτω από το τραπέζι κ.ά.), καθώς και των πελατειακών σχέσεων κ.ά.
Η προώθηση των παραπάνω προϋποθέτει ισχυρή παρουσία του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς – ΣΥΡΙΖΑ στη Βουλή, αποδυνάμωση του δικομματισμού και δημιουργία ενός ευρύτερου μετώπου δυνάμεων για ένα σύγχρονο, δημόσιο και δωρεάν σύστημα υγείας και πρόνοιας για όλους τους πολίτες.
* Ο Γιάννης Τόλιος είναι μέλος της Π.Γ. του ΣΥΝ και υποψήφιος βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ στην Περιφέρεια Αττικής