Κατά του στίγματος

ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ: Πρωτοποριακό Κίνημα Αυτοβοήθειας στα Χανιά
Κατά του στίγματος
Του ΓΙΑΝΝΗ ΛΥΒΙΑΚΗ
Για πρώτη φορά στην Ελλάδα συντελείται μια πολιτιστική
επανάσταση ενάντια στον κοινωνικό στιγματισμό των ανθρώπων με
προβλήματα ψυχικής υγείας.

Εδώ και τρεις μήνες έχει συγκροτηθεί στα Χανιά ένα πραγματικό Κίνημα
Αυτοβοήθειας Χρηστών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, χάρη στο οποίο νέοι με
προβλήματα ψυχικής υγείας, που έχουν χωριστεί σε ομάδες, έχουν
προχωρήσει σε πρωτοποριακές κοινοτικές δράσεις, που αποτελούν
παράδειγμα όχι μόνο για την Ελλάδα, αλλά ίσως και για την υπόλοιπη
Ευρώπη. Οι δράσεις είναι:

-Εβδομαδιαία ραδιοφωνική εκπομπή: Για πρώτη φορά στα ελληνικά χρονικά
κάνουν ραδιοφωνική εκπομπή νέοι άνθρωποι με προβλήματα ψυχικής υγείας.
Η εκπομπή με τίτλο «Αλαλη κραυγή» μεταδίδεται κάθε Σάββατο 2.00-3.00 το
μεσημέρι μέσα από τη συχνότητα του τοπικού σταθμού «Δίκτυο fm 91,5». Οι
συμμετέχοντες επιλέγουν και επεξεργάζονται οι ίδιοι το υλικό που
συλλέγουν με βάση το θέμα της κάθε εκπομπής, όπως κείμενα, άρθρα,
ποιήματα και τραγούδια.

-Προβολές κινηματογραφικών ταινιών: Ο στόχος της ομάδας είναι μέσα από
την προβολή ταινιών να δοθεί η δυνατότητα ψυχαγωγίας, αλλά και η
ευκαιρία σχολιασμού και συζήτησης πάνω σε διάφορα θέματα, όπως η ψυχική
υγεία, ο κοινωνικός αποκλεισμός, η αυτοδιαχείριση και ο
αυτοπροσδιορισμός. Η ομάδα αυτή συνεργάζεται με την κινηματογραφική
ομάδα από το «Κοινωνικό Στέκι – Στέκι Μεταναστών» και οι προβολές
γίνονται στο χώρο του Στεκιού κάθε Κυριακή στις 8 το βράδυ.

-Δημοσιεύσεις έντυπου υλικού: Στόχος είναι η έκφραση των μελών της
ομάδας μέσω του γραψίματος και η δημοσίευση έντυπου υλικού στο πλαίσιο
ανοίγματος στην κοινότητα για την ευαισθητοποίησή της σε θέματα ψυχικής
υγείας και φιλοσοφίας της αυτοβοήθειας.

-Καλλιτεχνικό εργαστήρι: Λειτουργεί προσωρινά στο χώρο της κατάληψης
Roza Nera και συμμετέχουν μέλη του κινήματος αυτοβοήθειας που
συναντιούνται μία φορά την εβδομάδα. Η πρωτοβουλία ξεκίνησε ύστερα από
την επιθυμία των μελών του κινήματος να βρεθεί ένας χώρος όπου θα
μπορούν να ζωγραφίζουν και να δημιουργούν. Εκτός από τη ζωγραφική, τα
μέλη της ομάδας ασχολούνται με την κατασκευή γύψινων αντικειμένων και
κεριών.

Το Κίνημα Αυτοβοήθειας συνεργάζεται με το Πρόγραμμα Προαγωγής
Αυτοβοήθειας του Κέντρου Ψυχικής Υγείας Χανίων και από τη συνεργασία
αυτή προέκυψαν δράσεις πλαισίωσης και υποστήριξης που είναι: Σεμινάρια
ηλεκτρονικών υπολογιστών κάθε Τρίτη και Πέμπτη στην αίθουσα της ενορίας
Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης στη Νέα Χώρα, καθώς και υποστήριξη στην
εύρεση εργασίας.

Η ιδέα για τη δημιουργία του Κινήματος Αυτοβοήθειας τέθηκε το περασμένο
καλοκαίρι σε συζητήσεις ψυχιάτρων που είναι σταθερά πολέμιοι της
ασυλιακής λογικής και του εγκλεισμού. Η υλοποίησή της άρχισε να
επιτυγχάνεται τον περασμένο Οκτώβριο μετά από ενέργειες του διευθυντή
του Κέντρου Ψυχικής Υγείας Χανίων Γιώργου Κοκκινάκου και του καθηγητή
στο Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Φοίβου Ζαφειρίδη, ο
οποίος πρότεινε σε πέντε απόφοιτες του τμήματός του να έρθουν στα Χανιά
και να εργαστούν εθελοντικά πάνω σε αυτή την προσπάθεια.

Η συντονίστρια των ομάδων Μαρία Μιγκιάνη τονίζει ότι στόχος είναι η
ενεργοποίηση των ίδιων των ατόμων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων
τους. Η εθελόντρια Ειρήνη Φραγκιουδάκη από την καλλιτεχνική ομάδα
υπογραμμίζει ότι «αποτελεί σχολείο και για τις ίδιες η επαφή με τα
παιδιά των ομάδων. Είναι άνθρωποι που ταλαιπωρήθηκαν από τον κοινωνικό
αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση που πολλές φορές υφίσταντο. Ωστόσο,
είναι άνθρωποι που μέρα με τη μέρα γίνονται πιο δυνατοί, πιο σίγουροι
και πιο αυτόνομοι».

Ο διευθυντής του Κέντρου Ψυχικής Υγείας (ΚΨΥ) Χανίων Γιώργος Κοκκινάκος
σημειώνει ότι «το Πρόγραμμα Παραγωγής Αυτοβοήθειας στόχο έχει την
ανάπτυξη και διάδοση της ιδέας της αυτοβοήθειας. Θεραπεία δεν μπορεί να
υπάρξει μέσα από την “επισκευαστική” λογική των θεραπευτικών τεχνικών
των ειδικών, αλλά μέσα από τις εσώτερες δυνάμεις του ίδιου του ατόμου
και την ενεργοποίηση αυτών των δυνάμεων. Ο δρόμος που οδηγεί τον ασθενή
μέσα στην κοινωνία και η ανίχνευση αυτού του δρόμου είναι η θεραπεία».