Τουλάχιστον 40.000 ασθενείς βρίσκονται σε λίστες αναμονής στην Ευρώπη, εκ των οποίων δέκα πεθαίνουν κάθε μέρα
Η περιπέτεια της υγείας του αρχιεπισκόπου συγκίνησε τους Έλληνες, τους τελευταίους τρεις μήνες έγιναν στη Θεσσαλονίκη 14 μεταμοσχεύσεις ήπατος
Στην αναμονή για το σωτήριο μόσχευμα, που θα τους προσφέρει μια νέα ζωή, βρίσκονται εκατοντάδες έλληνες ασθενείς. Αυτή τη στιγμή, στη λίστα αναμονής του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων βρίσκονται 886 ασθενείς για νεφρικό μόσχευμα, 70 για ηπατικό, οκτώ για καρδιακό και τρεις για πνεύμονες
Της Νικολέτας Μπούκα
Την ίδια στιγμή τουλάχιστον 40.000 ασθενείς βρίσκονται σε λίστες αναμονής στην Ευρώπη, εκ των οποίων δέκα πεθαίνουν κάθε μέρα. Μάλιστα, τα ποσοστά θνησιμότητας κατά την αναμονή για μόσχευμα καρδιάς, ήπατος ή πνεύμονος κυμαίνονται από 15% έως 30%.
“Δυστυχώς για τους ανθρώπους αυτούς δεν μπορείς να υπολογίσεις το χρόνο αναμονής. Κι αυτό διότι η λίστα καθημερινά μεταβάλλεται, ιδιαίτερα για τους ασθενείς που χρειάζονται μεταμόσχευση ήπατος. Αυτοί, εάν δεν βρεθεί σύντομα το συμβατό μόσχευμα, καταλήγουν και τη θέση τους καταλαμβάνουν άλλοι συνάνθρωποί μας”, εξηγεί στη “ΜτΚ” ο διευθυντής της Κλινικής Μεταμοσχεύσεων του ΑΠΘ στο Ιπποκράτειο νοσοκομείο Θεσσαλονίκης Δημήτριος Τακούδας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το 1990 έγινε στην κλινική η πρώτη μεταμόσχευση ήπατος στην Ελλάδα, ενώ από το 1990 μέχρι σήμερα έγιναν συνολικά 247 μεταμοσχεύσεις ήπατος. Εξάλλου από την αρχή του 2007 μέχρι σήμερα πραγματοποιήθηκαν στη Θεσσαλονίκη 23 μεταμοσχεύσεις ήπατος και νεφρών.
“Είναι αλήθεια ότι ο αριθμός των μεταμοσχεύσεων έχει αυξηθεί. Ωστόσο, έχουμε ακόμη δρόμο μπροστά μας για να φτάσουμε στα επιθυμητά επίπεδα αναφορικά με τη δωρεά οργάνων. Σήμερα, έχουμε οκτώ δότες ανά εκατομμύριο πληθυσμού, όταν παλαιότερα είχαμε 4 ή 5. Βέβαια, το ιδανικό είναι να φτάσουμε τους 40 δότες ανά εκατομμύριο πληθυσμού, κάτι πολύ δύσκολο για τις περισσότερες χώρες, ωστόσο, εάν πετύχουμε τον αριθμό των 25 ή 30 δοτών, θα είμαστε ικανοποιημένοι”, τονίζει ο κ. Τακούδας.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι η περιπέτεια της υγείας του αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου συγκίνησε τους Έλληνες, με αποτέλεσμα τους τελευταίους τρεις μήνες να γίνουν στη Θεσσαλονίκη 14 μεταμοσχεύσεις ήπατος.
Υπάρχει επιφυλακτικότητα
Από την πλευρά του ο εκπρόσωπος του Εθνικού Οργανισμού Μεταμοσχεύσεων στην Βόρεια Ελλάδα Δημήτρης Γάκης αναφέρει στη “ΜτΚ” ότι οι πιο συχνές μεταμοσχεύσεις που γίνονται στην Ελλάδα είναι αυτές του νεφρού. Όσο για τις μεταμοσχεύσεις καρδιάς, αυτές γίνονται μόνο στην Αθήνα, ωστόσο σιγά-σιγά ανοίγει ο δρόμος ώστε να αρχίσουν να γίνονται ξανά στο νοσοκομείο “Παπανικολάου” της Θεσσαλονίκης.
“Ο αριθμός των μεταμοσχεύσεων έχει αυξηθεί, αλλά χρειάζεται χρόνος, διότι, όσο περίεργο κι αν ακούγεται, οι Έλληνες είναι υπέρ των μεταμοσχεύσεων, αλλά την ίδια στιγμή είναι και επιφυλακτικοί απέναντι στη δωρεά οργάνων. Σίγουρα θα πρέπει να δουλέψουμε πολύ στο μέτωπο της ενημέρωσης και σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να βγαίνουν στον κόσμο τόσο άσχημα πράγματα, που διασύρουν τη σημασία της μεταμόσχευσης, όπως έγινε με την υπόθεση του αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου”, λέει ο κ. Γάκης.
Παράλληλα, τονίζει ότι η κατάσταση στη χώρα μας έχει βελτιωθεί ως ένα βαθμό. Έχουν πλέον μπει τοπικοί συντονιστές του ΕΟΜ σε όλες τις ΜΕΘ των νοσοκομείων. Αυτοί ελέγχουν τις εισαγωγές που γίνονται, ενημερώνονται για τους εγκεφαλικούς θανάτους ασθενών και στη συνέχεια προσεγγίζουν με διακριτικό και ευαίσθητο τρόπο τους συγγενείς, προκειμένου να τους μιλήσουν για τη δωρεά οργάνων. Αυτό είναι το λεγόμενο “ισπανικό μοντέλο”, το οποίο επιθυμεί να εφαρμόσει και η χώρα μας. Ωστόσο, τα αποτελέσματά του θα φανούν μετά από τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Τα προβλήματα
Στο μεταξύ, σοβαρά είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Κλινική Μεταμοσχεύσεων του ΑΠΘ στο Ιπποκράτειο νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, όπου οι γιατροί δίνουν καθημερινά τον δικό τους αγώνα. Παρότι είναι η μοναδική κλινική που υπάρχει στη Βόρεια Ελλάδα, διαθέτει μόλις δέκα κρεβάτια. Κατά συνέπεια όταν ο αριθμός των μεταμοσχευμένων ασθενών ξεπερνά τον αριθμό αυτό, αναγκάζονται να νοσηλεύονται σε άλλες κλινικές, με αποτέλεσμα να είναι δύσκολη η παρακολούθηση της πορείας της υγείας τους.
“Η κλινική μας λειτουργεί από το 1987 υπό τις ίδιες συνθήκες και έχοντας δέκα κρεβάτια. Αυτό είναι αδιανόητο. Ήδη παρακολουθούμε 40 ασθενείς, ενώ νοσηλεύονται 25 άτομα, τα οποία, εξαιτίας της έλλειψης κρεβατιών, αναγκαστικά διοχετεύονται σε άλλες κλινικές. Κάθε μεταμόσχευση που “φεύγει” από την Ελλάδα για το εξωτερικό στοιχίζει 400.000 ευρώ, ενώ σε μας είναι δωρεάν. Αυτά τα χρήματα της μίας μεταμόσχευσης, εάν οι αρμόδιοι τα διέθεταν στη χώρα μας, θα είχαμε καλύτερη οργάνωση στο χώρο των μεταμοσχεύσεων. Δυστυχώς όμως η πολιτεία δεν δίνει κίνητρα στους γιατρούς, ούτε καν τους πληρώνει τις εφημερίες”, εξηγεί ο κ. Τακούδας.
Παράλληλα επισημαίνει ότι το κονδύλιο που διαθέτει η διοίκηση του νοσοκομείου για τη μεταφορά των μοσχευμάτων σταδιακά μειώνεται. Έτσι οι γιατροί που τρέχουν σε όλη την Ελλάδα είναι συχνά αναγκασμένοι να πληρώνουν από την τσέπη τους ακόμη και για τη διαφορά οικονομικής και διακεκριμένης θέσης στο αεροπλάνο.
Αναφερόμενος στις μεταμοσχεύσεις ήπατος από ζώντα δότη, ο κ. Τακούδας αναφέρει ότι προς το παρόν δεν γίνονται στην Ελλάδα. Αιτία είναι ότι, αν και στην κλινική του Ιπποκράτειου υπάρχουν οι γιατροί και η τεχνογνωσία, λείπει ο υπέρηχος με τον οποίο χωρίζεται το ήπαρ στη μέση.
Ευρώπη Δωρεά οργάνων
Το κρίσιμο θέμα της δωρεάς και μεταμόσχευσης οργάνων έθεσε πρόσφατα με ερώτησή του στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ο ευρωβουλευτής της ΝΔ, Νίκος Βακάλης, διαπιστώνοντας τη χαμηλή θέση της χώρας μας μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών ως προς τον αριθμό δωρητών οργάνων. Μεταξύ 29 ευρωπαϊκών χωρών, η Ελλάδα κατέχει την 25η θέση με 8,1 δωρητές ανά εκατομμύριο ανθρώπους, ενώ ο αντίστοιχος αριθμός στην Ισπανία φτάνει τους 35,1 δωρητές.
Εντυπωσιακή δε είναι και η διαφορά των δωρητών μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών, όπου το ποσοστό κυμαίνεται από 0,5 έως 35,1 δωρητές ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Και μολονότι σε ποσοστό 56% οι ευρωπαίοι πολίτες δηλώνουν έτοιμοι να γίνουν δωρητές οργάνων, μόνο το 12% των Ευρωπαίων κατέχει σήμερα κάρτα δωρητή.