«Απειλή» για την προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος των ναρκωτικών αποτελεί η οικονομική λιτότητα. Η απειλή είναι διπλή και αφορά ιδιαίτερα τη χώρα μας που βρίσκεται στη «δίνη» της κρίσης: από τη μία ενδέχεται να οδηγήσει σε περικοπές στα προγράμματα πρόληψης και αντιμετώπισης των ναρκωτικών, από την άλλη η ίδια η φτώχεια μπορεί να προκαλέσει αύξηση της χρήσης ναρκωτικών ουσιών.
Τους φόβους αυτούς εξέφρασαν χθες η πρόεδρος του Οργανισμού Κατά των Ναρκωτικών κ. Μένη Μαλλιώρη και ο επικεφαλής του δικτύου REITOX του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας (ΕΚΠΝΤ) κ. Αλέξης Γκουσντέελ, κατά την παρουσίαση της ετήσιας έκθεσης για την κατάσταση του προβλήματος των ναρκωτικών στην Ευρώπη.
Στην έκθεση -που αναφέρεται σε στοιχεία του 2008- η Ελλάδα περιγράφεται με μελανά χρώματα σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση του προβλήματος των τοξικομανών, καθώς γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην πολύ μεγάλη λίστα αναμονής για ένταξη σε πρόγραμμα υποκατάστατων (5.500 χρήστες) και κατατάσσεται μεταξύ των τριών χωρών (μαζί με τη Βουλγαρία και την Πολωνία) με τον μεγαλύτερο χρόνο αναμονής για εισαγωγή σε πρόγραμμα: το 2008 ήταν συνολικά σε όλη τη χώρα 38 μήνες ο μέσος χρόνος αναμονής, ενώ στην Αθήνα ο χρόνος αναμονής πλέον ξεπερνά τα 6 χρόνια. Επιπλέον, η Ελλάδα είναι μία από τις τέσσερις χώρες (μαζί με την Κύπρο, τη Λιθουανία και τη Λεττονία) στις οποίες δεν λειτουργούν προγράμματα θεραπείας υποκατάστασης σε σωφρονιστικά καταστήματα.
Στη «λίστα της ντροπής» αναφέρθηκε ο υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης κ. Ανδρέας Λοβέρδος, που παρευρέθη στην εκδήλωση σημειώνοντας ότι έως το 2011 θα έχει απορροφηθεί το μεγαλύτερο μέρος της με τη σταδιακή λειτουργία των 17 νέων θεραπευτικών μονάδων που θα ανοίξουν σε προαύλιους χώρους νοσοκομείων. Επίσης, τόνισε την ανάγκη μεγαλύτερης προβολής των «στεγνών προγραμμάτων» για τους χρήστες ναρκωτικών ουσιών και τα οποία διαθέτουν κενές θέσεις απεξάρτησης.
Θετικά για τη χώρα μας
Στα θετικά για τη χώρα μας είναι η χαμηλή επικράτηση στον πληθυσμό της χρήσης κάνναβης, κοκαΐνης, έκστασης και αμφεταμινών. Ειδικότερα, στην Ελλάδα, το 3,6% του πληθυσμού, ηλικίας από 15 έως 64 ετών, δηλώνει ότι έχει κάνει χρήση κάνναβης τον τελευταίο χρόνο (έναντι 6,8% που είναι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος), το 0,2% χρήση κοκαΐνης (έναντι 1,3%), το 0,1% αμφεταμίνες (έναντι 0,6%) και το 0,4% χρήση έκστασης (έναντι 0,8%).
Στην έκθεση καταγράφεται μια πρωτοφανής αύξηση της εμφάνισης νέων συνθετικών ναρκωτικών ουσιών. Το 2009 εντοπίστηκαν 24 νέες ουσίες (περισσότερες απ’ όσες είχαν καταγραφεί τα τελευταία 8 χρόνια), από τις οποίες τα συνθετικά κανναβοειδή (spice) και η μεφεδρόνη είναι οι πλέον δημοφιλείς. Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για ένα φαινόμενο που φαίνεται ότι θα αποτελέσει σοβαρό πονοκέφαλο για τις αρμόδιες αρχές τα επόμενα χρόνια, αφού, σύμφωνα με τον κ. Γκουσντέελ, ήδη για το 2010 έχουν εντοπιστεί 31 νέες συνθετικές ναρκωτικές ουσίες. Τέλος, την ανησυχία των ευρωπαϊκών αρχών για τη χρήση της ηρωίνης εξέφρασε ο κ. Γκουσντέελ, σημειώνοντας ότι δεν υπάρχει καμία ένδειξη ύφεσης. Οι δείκτες των τάσεων οπιοειδών (νέες αιτήσεις για έναρξη θεραπείας, θάνατοι, αδικήματα και κατασχέσεις) δείχνουν μια κατάσταση «συνολικά σταθερού έως αυξανόμενου προβλήματος στην Ευρώπη».