ΜΕΣΗΜΕΡΙΤρίτης,ώρα 3.30 μ.μ.,στην άνοδο της Βασιλίσσης Σοφίας,στο ύψος του Χίλτον,τα αυτοκίνητα προχωρούν με… βήμα σημειωτόν. Η λεωφορειολωρίδα είναι μπλοκαρισμένη από ΙΧ αυτοκίνητα και ταξί.Δύο ασθενοφόρα του ΕΚΑΒ και ένα ιδιωτικής εταιρείας, με τις σειρήνες τους να «ουρλιάζουν»,προσπαθούν να «ξεφύγουν» από το μποτιλιάρισμα.Η κατάσταση είναι δύσκολη,παρ΄ ότι οι οδηγοί των ΙΧ αυτοκινήτων επιχειρούν να
ανοίξουν δίοδο. «Να σωθούν οι άνθρωποι» σκέφτονται την ίδια ώρα όλοι,ακόμη και εκείνοι οι οποίοι παρανομούνκαταλαμβάνοντας τη δεξιά λωρίδα.Σαν να συνειδητοποίησανμόλις εκείνη τη στιγμή ότι η ενέργειά τους αυτή μπορεί κάποια στιγμή να στοιχίσει ανθρώπινες ζωές.Υστερααπό πέντε κρίσιμα λεπτά τα ασθενοφόρα χάθηκαναπό το οπτικό πεδίο, ο ήχος των σειρήνων τους όμως ακουγόταν ακόμη.Το νοσοκομείο ήταν ακόμη μακριά…Η εικόνα αυτή είναι καθημερινή στο κέντρο της Αθήνας,ιδίως τις ώρες αιχμής.Οι λόγοι είναι πολλοί:οι
οδηγοί δεν σέβονται τις λεωφορειολωρίδες,οι πολίτες καλούν το 166 για…ψύλλου πήδημα,οι ελλείψεις ιατρικούπροσωπικού τόσο για τα ασθενοφόρα όσο και για τις μηχανές του ΕΚΑΒ,η μη αναγνώριση της ειδικότητας της Επείγουσας Ιατρικής,η μη διασύνδεση του ΕΚΑΒ με τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) των Νοσοκομείωντου ΕΣΥ, η απουσία δομών πρωτοβάθμιας περίθαλψης…Και το ερώτημα που τίθεται είναι αν ανταποκρίνεταιστον ρόλο της η επείγουσα προνοσοκομειακήκαι νοσοκομειακή φροντίδα.
«Διεθνώς η επείγουσα ιατρική είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα.Δυστυχώς, στην Ελλάδα έχουμε κομμάτια της όχι ενωμένα μεταξύ τους» δηλώνει προς «Το Βήμα» ο διευθυντής Ιατρικών Υπηρεσιών του ΕΚΑΒ κ. Δ. Πύρρος και εξηγεί: «Σε όλον τον κόσμο τα ασθενοφόρατου ΕΚΑΒ είναι συνδεδεμέναμε τα ΤΕΠ και επικοινωνούν μεταξύ τους σε πραγματικούς χρόνους.Αντιθέτως, στην Ελλάδα τα ΤΕΠ λειτουργούν σαν εξωτερικά ιατρεία νοσοκομείων. Ενας από τους λόγους είναι ότι τα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών δεν διαθέτουνγιατρούς Επείγουσας Ιατρικής,αφούστην Ελλάδα δεν έχει αναγνωρισθεί η ειδικότητα. Ετσι, τα ΤΕΠ λειτουργούν με γιατρούς του νοσοκομείου, ανάλογα με το ποια κλινική εφημερεύει κάθε φορά.Ηειδικότητα της Επείγουσας Ιατρικής είναι αναγνωρισμένη σε 27 ευρωπαϊκές χώρες,όπως η Γαλλία,ηΒρετανία,η Γερμανία,και σε 55 χώρες παγκοσμίως» τονίζει ο κ. Πύρρος, σημειώνοντας ότι ο ίδιος, παρ΄ ότι εργάζεται ως γιατρός στο ΕΚΑΒ από το 1994, δεν μπορεί να δηλώσει ως ειδικότητα την Επείγουσα Ιατρική. «Στα χαρτιά είμαι ορθοπαιδικός.Μολονότι έχω να εργαστώως ορθοπαιδικός από το 1994,εν τούτοις αυτή την ειδικότηταπρέπει να δηλώνω και όχι την Επείγουσα Ιατρική. Η αλήθεια όμωςείναι ότι εργάζομαι στο ΕΚΑΒ δεκαπέντε χρόνια» προσθέτει.
▅ Τηλεφωνούν για ψύλλου πήδημα
Ενα άλλο θέμα που θίγει ο κ. Πύρρος είναι οι περιττές τηλεφωνικές κλήσεις πολιτών προς το ΕΚΑΒ. «Οσο το ΕΚΑΒ θα δέχεται 10.000
κλήσεις ημερησίως,από τις οποίεςμόνο οι 1.000 είναι για ασθενοφόρο,δενμπορούμε να εξυπηρετήσουμετους πολίτες τόσο σωστάόσο πρέπει και θέλουμε» επισημαίνει ο κ. Πύρρος. Οπως αναφέρει, οι πολίτες, στην πλειονότητά τους, ζητούν να μάθουν ποια νοσοκομεία εφημερεύουν.
Με τον κ. Πύρρο συμφωνεί και ο γραμματέας του Συλλόγου Εργαζομένων του ΕΚΑΒ κ. Λ. Κυρίτσης. «Εκτός από το σοβαρό κυκλοφοριακόπρόβλημα- μπορεί το ασθενοφόρονα βρίσκεται μόλις 500 μέτραμακριά από το τροχαίο και ο οδηγός να μην μπορεί να προσεγγίσειτο σημείο λόγω της κίνησης – υπάρχουν ένα σωρό άλλα,όπως το γεγονός ότι οι πολίτες στην πλειονότητάτους τηλεφωνούν στο ΕΚΑΒ χωρίς να υπάρχει σοβαρός λόγος» αναφέρει. «Υπάρχουν άνθρωποι» συνεχίζει «οι οποίοι καλούνασθενοφόρο ακόμη και αν έχουν πυρετό 37 ή 38, μόνο και μόνο επειδή γνωρίζουν ότι κατ΄ αυτόντον τρόπο έχουν άμεση πρόσβασηστα εξωτερικά ιατρεία του νοσοκομείου.Ετσι όμωςαπασχολούνένα ασθενοφόρο και ένα νοσοκομείο“πρώτης γραμμής”, τα οποία καλούνται παράλληλα να εξυπηρετήσουνδεκάδες επείγοντα περιστατικά.Δενκαταλαβαίνουν ότι, αν καλούν ασθενοφόρο χωρίς να υπάρχει σοβαρός λόγος, υπάρχει κίνδυνος να μείνει την ίδια στιγμή χωρίς βοήθεια ένας εμφραγματίας». Για την επίλυση του προβλήματος προτείνει τη λειτουργία των Κέντρων Υγείας αστικού τύπου.
▅ Προσλήψεις με το σταγονόμετρο
Παράλληλα, ο κ. Κυρίτσης καταγγέλλει τις σημαντικές ελλείψεις προσωπικού και ασθενοφόρων. «Το ΕΚΑΒ της Αθήνας καλύπτει από Κόρινθο ως Λαύριο και Σχηματάρι,καθώςκαι τον Πειραιά.Το βάροςείναι τεράστιο, αν συνυπολογισθούνοι διακομιδές χρονίων πασχόντων,όπωςείναι οι νεφροπαθείς,καιη κάλυψη των αθλητικών δραστηριοτήτων. Δυστυχώς, οι προσλήψεις γίνονται με το σταγονόμετρο» τονίζει.
Σύμφωνα με τον γραμματέα του Συλλόγου Εργαζομένων του ΕΚΑΒ, κάθε ημέρα πρέπει να είναι διαθέσιμα σε κάθε βάρδια (πρωί και απόγευμα) 110 ασθενοφόρα και κινητές μονάδες για την κάλυψη των επειγόντων περιστατικών και άλλα 20 οχήματα για τις διακομιδές (από το σπίτι στο νοσοκομείο) ογκολογικών ασθενών και νεφροπαθών που κάνουν αιμοκάθαρση. Περισσότεροι από 140 χρόνιοι πάσχοντες, οι οποίοι δεν μπορούν να κινηθούν μόνοι τους, χρειάζονται καθημερινά τη βοήθεια του ΕΚΑΒ. Ωστόσο λόγω ελλείψεως προσωπικού είναι διαθέσιμα μόνο 70 ασθενοφόρα σε κάθε βάρδια και 40 τις νυχτερινές ώρες.
Στην έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού και ασθενοφόρων αποδίδει ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων στα Δημόσια Νοσοκομεία (ΠΟΕΔΗΝ) κ. Στ. Κουτσιουμπέλης τις καθυστερήσεις στον χρόνο ανταπόκρισης του ΕΚΑΒ. «Καθυστερήσεις δεν παρατηρούνταιμόνο στα επείγοντα αλλάκαι και στα χρόνια περιστατικά(νεφρολογικά, ογκολογικά κτλ.).Συχνά οι πάσχοντες καλούν ιδιωτικό ασθενοφόρο, βάζοντας βαθιά το χέρι στην τσέπη, προκειμένουνα εξυπηρετηθούν εγκαίρως» αναφέρει.
Μόνο δύο μηχανές στη βάρδια
Η ΕΙΚΟΝΑστους κεντρικούς δρόμους θα ήταν καλύτερη και η αγωνία των οδηγών ασθενοφόρων μικρότερη αν ήταν δυνατή η λειτουργία του συνόλου των μηχανών του ΕΚΑΒ. Ακόμη και όταν η κίνηση στην Αθήνα «χτυπάει κόκκινο», οι μηχανές του ΕΚΑΒ βρίσκονται μέσα σε λίγα λεπτά οπουδήποτε υπάρχει ανάγκη για την παροχή των πρώτων βοηθειών. Εχουν πλήρη εξοπλισμό και επιπλέον μπορούν να μετατρέψουν το ασθενοφόρο σε κινητή μονάδα, επιτρέποντας τη διασωλήνωση του ασθενούς. Το ασθενοφόρο ακόμη και όταν φθάσει στον τόπο του ατυχήματος δεν έχει αυτή τη δυνατότητα- η διασωλήνωση του ασθενούς γίνεται στο νοσοκομείο. Παλαιότερα έβγαιναν σε κάθε βάρδια επτά ως οκτώ μηχανές του ΕΚΑΒ. Σταδιακά ο αριθμός τους άρχισε να μειώνεται. «Σήμερα δεν είναι διαθέσιμες παρά μόνο δύο σε κάθε βάρδια,διότι ο αριθμός των γιατρών δεν επαρκεί.Οι γιατροί δεν επιλέγουν το ΕΚΑΒ,αφού θεωρούν ότι δεν έχουν προοπτική» εξηγεί ο κ. Πύρρος.
Μηχανές του ΕΚΑΒ βρίσκονται εν αναμονή σε τέσσερα σημεία της Αττικής: στο Σύνταγμα, στο Πεδίον του Αρεως, στο κέντρο του Πειραιάκαι στη Γλυφάδα. Στο σημείο του ατυχήματος μπορούν να φθάσουνμέσα σε ένα πεντάλεπτο, αν αυτό συμβεί κοντά στον χώρο όπου είναι σταθμευμένες, όταν το ασθενοφόρο χρειάζεται για την ίδια απόστασημισή ή και περισσότερη ώρα.